ЗАГАДУВАЊЕТО НА ВОЗДУХОТ БЕШЕ ВООБИЧАЕНО ПРИФАТЕНО КАКО МИРИС НА ПРОСПЕРИТЕТ!

ИСТОРИЈА ЗА ДЕНОТ НА ПЛАНЕТАТА ЗЕМЈА-22 АПРИЛ!

Секоја година, Денот на Планетата Земја – 22 април, се одбележува на годишнината од раѓањето на модерното еколошко движење во 1970 година.

Поставување на сцената на првиот ден на Планетата Земјата во 1970 година.

Развојот и порастот на контракултурата во САД во 1970 година, ја донесоа смртта на Џими Хендрикс, последниот албум на “Битлси” и “Мостот над проблематичната вода” на Симон и Гарфункел. Војната во Виетнам беснееше, а учениците во голема мера се спротивставија на оваа војна. Ова било период на силна експанзија на граѓанските движења, кои ставија белег и на развојот на еколошката свест и еколошкото движење кое започна да се поставува од локлно на глобално ниво.

Во тоа време во САД започнале одредени процеси за намалуваање на емисијата на оловните гасови преку преку воведувањето на масовните мотори – V8 седани. Индустријата со емисијата на високи концентрации на чад, беше без страв од правни последици или јавен притисок. Загадувањето на воздухот беше вообичаено прифатено како мирис на просперитет. “Животна средина” беше збор кој почесто се појавуваше во правописот, кога се објаснувало нешто за пчелите на вечерните вести.

Иако Америка во голема мерка била несвесна за еколошките проблеми, сцената за промена била поставена со објавувањето на бестселерот на Рејчел Карсон – “Silent Spring” во “Њујорк тајмс” во 1962 година. Книгата продавајќи се во повеќе од 500.000 примероци во 24 земји, го зачнува почетокот на акцијата да се подигне јавната свест и грижа за живите организми, животната средина и врските помеѓу загадувањето и јавното здравје.

Денот на Планетата Земја од 1970 година, го изроди гласот на таа нова свест, насочувајќи ја енергијата не само на анти-воените протестни движења, туку и на загрижените за животната средина.

Идејата за првиот ден на Земјата

Идејата за одредување на национален ден со цел фокусирање на животната средина дојде од основачот на Денот на Планетата Земја, Гејлорд Нелсон, тогашниот американски сенатор од Висконсин, откако беше сведок на штетите од масовното истурање масло во Санта Барбара, Калифорнија, во 1969 година. Инспириран од студентското анти-воено движење, сфатил дека е потребно таа енергија да се надополни и со акција за подигнување на јавна свест за загадувањето на воздухот и водата, и да ја постави заштитата на животната средина високо на националната политичка агенда. Сенаторот Нелсон ја најавил идејата за “национална обука за животната средина” на националните медиуми, го убедил Пит МекКлоки, конзерваторски ум – Републикански Конгресмен, да биде негов копретседател, а Денис Хејс од Харвард како национален координатор. Хејс создал тим од 85 лица на национално ниво, со цел да се промовираат настани низ целата земја. 22 април е одбран како ден, од причина што тоа е период помеѓу пролетта пауза и завршните испити на универзитетите и колеџите.

На 22 април 1970 година, 20 милиони Американци излегоа на улиците, парковите и други јавни места за да демонстрираат за здрава и одржлива средина, со организирање на масовни митинзи од едниот до другиот брег на САД. Илјадници колеџи и универзитети организираа протести против влошувањето на животната средина. Групите кои се бореа против истекување на нафта, фабриките кои загадувааат, електричните централи, отпадните води од канализацијата, токсични депонии, пестициди, автопати, губење на дивината и исчезнување на дивиот свет сфатија дека споделуваат заеднички вредности.

Денот на планетата Земја 1970 година постигна ретка политичка усогласеност, поттикнувајќи поддршка од републиканците и демократите, богатите и сиромашните, градовите и фармерите, тајкуните и работниците. До крајот на таа година, првиот ден на Земјата доведе до создавање на Агенцијата за заштита на животната средина на САД и донесувањето на чистиот воздух, чиста вода и загрозени видови на видови. “Тоа беше коцкање”, се сеќава Гејлорд, “но тоа функционираше”.

Со приближувањето на 1990 година, група еколошки лидери побарале од Дени Хејс да организира уште една голема кампања. Овој пат, Денот на Планетата Земјата се организирал глобално, мобилизирајќи над 200 милиони луѓе во 141 земја, со цел подигање на еколошките прашања на светската сцена. Денот на Планетата Земја 1990 даде огромен поттик за напорите за рециклирање ширум светот и помогна да се отвори патот за одржување на Самитот на Обединетите нации за Планетата Земјата во Рио де Жанеиро во 1992 година. Исто така, претседателот на САД, Бил Клинтон го награди сенаторот Нелсон со претседателската медал за слобода (1995) – највисоко признание кое може да го добие цивилно лице во САД – за неговата улога како основач на Денот на Планетата Земјата.

https://www.youtube.com/watch?v=WbwC281uzUs&list=PL3480E41AA956A42B&index=1

https://www.youtube.com/watch?list=PL3480E41AA956A42B&v=y3RCPAtmpv8

https://www.youtube.com/watch?v=JEPtJAT_jCY&list=PL3480E41AA956A42B&index=3

https://www.youtube.com/watch?v=6HUtM_LTyIw&list=PL3480E41AA956A42B&index=15